Patrick Muyaya, muakuidi wa mbulamatadi wa Sama II ne mulongeshi Tshibangu Kalala bakenza muyuki ne bantu bavua balongolola kudi café Juridique, tshisumbu tshia mu Iniversite wa Kinshasa mu Ditatu dia 19 ngondo muinayi 2023, bilondeshile biena-bualu bibidi: tshia kumpala tshivua ne tshiena-bualu tshia « kulondolola mvita ya ku est kua ditunga dia Congo bua kukuba ditunga bimpe » ne tshibidi tshivua ne tshiena-bualu tshia « muaba udi ditunga dia Congo mu malu a tshididi a pa buloba bujima kumbukila mu 1884 too ne mu 2023: bikondo 7 bia mushinga bua kubisha bena Congo.
Mu muyuki wende wa ntuadijilu, mulombodi munene wa Iniversite wa Kinshasa wakela kalumbandi bua dikalaku dia ministre wa malu a kumanyishangana ne bikandakanda, muleji mpala wa mbulamatadi, udiye wamba ne: ke muntu wa kumpala wa mu ditunga dia RDC udi wakula bua malu a dipanga bukubi ku est.
Tudi ne diakalenga dia kuakidila Mukalenge munene wa malu a diyisha. Tshidi ne mushinga ntshia kuikala ne muyuki wa kumpala mu République démocratique du Congo. Tudi ne disanka dia bungi bua kukuteleja mu Mukuna wa dimanya. Ke muaba unudi mua kutuambila mutudi mu mvita eyi. Iniversite wa Kinshasa udi ne kanyinganyinga kakole bua kumanya ne: dituku dionso bantu dikumi badi bafua mu Ituri, 15 mu est. Ntshinyi tshitudi benze bua kupeta lufu lua mushindu eu? Ndi musue kuambila mulunda wenu wa mu tulasa tua bikadilu ne tulasa tua iniversite ne: tudi bindile ne tuela tuasakidila bua muvuaye mulaye bua kulongesha bansonga bonso aba. Tudi badilongolole bua kukuba bulelela ditunga ne Iniversite wa Kinshasa », yeye wakamba.
Bua muyuki wa kumpala, mulongeshi Tshibangu Kalala wakangata dijinga dia balongi ba tulasa tua mikenji pa kuleja mikalu ya malu a kale ya ditunga dia Congo (RDC) kumbukila ku E.I.C. too ne ku dîna didibu babikila lelu ne kutangila Kongo wa Belgique mu tshikondo tshia bukoloni. Udi wamba ne: Dibaka kadiena ne balunda, kadiena ne baluishi, kadi didi anu ne malu adi adiku adi adiku bua kuluangana nawu. Wakamba ne: « Buloba butudi basombele ebu mbualu budi buenza bua bantu bikale ne malu a bungi a kuenza ».
Patrick Muyaya, ministre wa bikandakanda ne muakuidi wa mbulamatadi wakakula bua nsombelu wa bukubi mu est wa ditunga dia Congo udi ukokesha kudi mvita ya bena Rwanda idibu batatshisha kudi bena tshinyangu ba M23.
Mu muyuki wende, mulombodi wa mudimu wa diyukidilangana wakumvuija balongi bavua mu nzubu eu malu onso adi mbulamatadi wenza mu malu a tshididi, a bikandakanda, a basalayi ne a malu a mpetu bua kujikija ne kutantamena mvita idi Congo-Kinshasa upeta mu nsombelu yonso.
Tuakakula kabidi bua ntatu itudi nayi mpindieu bua mvita idi ku Est. Tudi bumvuije malu a mishindu mishilashilangane atudi tuenza: malu a bikandakanda, malu a busalayi, malu a diambedi, malu a mpetu, malu a dilumbuluisha bua balongi bumvue tshidi tshienzeka ku Est, badi ne bualu anu bu tuetu badi mu mbulamatadi, anu bu basalayi badi benza mudimu ku luseke lua kumpala, « kuambaye ministre Muyaya.
Mulongeshi Tshibangu udi uya kumpala mu bualu ebu: « Mvita itudi tuyisha ku est kua ditunga idi mvita ya tshikisu. Mmunyi mutudi mua kupanduka? Tudi ne bua kutungunuka ne kuakula bua mvita ya buloba bujima. Katuena ne bua kulekela basalayi benza mvita patupu to, kadi mvita eyi idi ne bua kukoka bantu bonso ba mu Congo, bantu ba mu bitupa bionso bia ditunga bua mvita eyi ijike », ke muvua mulongeshi Tshibangu Kalala muambe.
Tudi ne bua kumanya ne: ministre wa malu a ngumu ne muakuidi wa mbulamatadi ne mulongeshi Tshibangu Kalala badibu bangata bu bakula babidi ba mu muyuki mulenga eu bakapeta mikanda ya dianyisha kudi Café Juridique panyima pa nkonko ne mandamuna.
Shekinah Gloire Kabongo
