Doudou Fwamba mufike mu tshitupa tshipiatshipia tshia mushinga wa makuta tshia mu ditunga dia Congo
Malu a mpetu a mu ditunga dia Congo mmalongolole bikole. Mu bukokeshi bua mbulamatadi mupiamupia eu, ministre wa malu a mpetu Doudou Fwamba wakenza malu a bungi avua mapatule bipeta bimpe.
1. Bukole bua malu a mpetu
Bumue bua ku malu mimpe avuabu benze buvua bua kukepesha mushinga wa bintu. Ku ndekelu kua ngondo wa 8 wa 2024, tshiamu tshia mushinga mukole wa bintu tshiakabanda kufika ku 9,4%, pa kufuanyikija ne 17,5% mu tshikondo tshimue tshimue atshi mu 2023.
Kabidi, mushinga wa mfranga uvua munyunguluka bikole mu bidimu bishale ebi, wakashintuluka too ne ku 2,880 CDF/USD mu ngondo wa 7 ne wa 8 wa 2024, kukepesha lutatu lua makuta a ditunga. Mu ngondo wa 7 ne wa 8 wa 2024, ditunga dia Congo diakapatula makuta mapite ku miliyare 164. Dienza dia nunku divua difumina ku dilama dia makuta a mbulamatadi bimpe menemene (a bungi bua makuta aa avua mapite a CDF miliyare 4.582) pa kumbusha makuta avuabu bafile (a bungi bua makuta aa avua mapite a CDF miliyare 4.418).
Mu tshidimu tshia 2022 ne tshia 2023, bavua bapete bipeta bibi bia mushinga wa makuta matue ku miliyare 154 ne miliyare 1.297 bilondeshele bipeta ebi.
Bungi bua makuta a ditunga budi buenda buvula, makuta adibu bashintakaja ne adibu bapeta adi mapite bungi. Malu aa adi aleja ne: malu a mpetu mmalongoloke bikole.
2. Dipingaja malu a mpetu Dikosa dia makuta adibu bafila bua malu a tshimpitshimpi ne divudija dia makuta adi mbulamatadi ufuta ku diambuluisha dia bienzedi bimpe ne dia biamu bia bitadi bidi biambuluisha bua kuakaja malu a mpetu.
Bualu bukuabu bua mushinga buvua bua kukepesha bungi bua makuta avuabu batula bua bilumbu bia lukasa lukasa. Ku ndekelu kua ngondo wa muanda mukulu, bavua bakose makuta aa avua mafike 33 pa lukama lua makuta onso avua mbulamatadi mufile mu ngondo muibidi mu 2024, kufika ku 12 pa lukama.
Dienza malu mu mushindu muimpe eu didi diambuluisha Tshibambalu bua kulombola bimpe malu adibu benza ne kufila makuta a mbulamatadi.
3. Ditshimuna dikosa dia mishiku
Mbulamatadi udi udisuika bua kuakaja mushindu udi malu enda bimpe ne kuimanyika malu a dishima mu mushindu udi malu a makuta enda .
Bua kukumbaja bualu ebu, ministre Doudou Fwamba wakenza kabidi bua kuluisha dikosa dia mishiku kuikala bualu bua mushinga mukole.
Wakalongolola mushindu wa kujikija malu a dishima mu malu a makuta a mbulamatadi ne kuakaja mushindu wa kumanyisha malu patoke.
Kuenza mudimu pamue ne Banque Centrale du Congo (BCC) kuakambuluisha bua kulengeja malu a mpetu ne a makuta bua kulombola bimpe mushindu wa dilama makuta a mbulamatadi.
Mu ngondo isatu, kumbukila mu ngondo muisambombo too ne mu ngondo muisambombo wa 2024, makuta a mbulamatadi akafika ku miliyare 6.714 ya CDF, adi enza tshitupa tshinene tshia makuta adibu bapete katshia ku ntuadijilu kua tshidimu etshi. Tshibambalu tshia malu a mpetu tshidi tshiamba ne: malu aa adi afumina ku diumvuangana dimpe ne mbulamatadi wa malu a mpetu ne ku dienza dia mudimu bimpe dia malu a mpetu.
4. Ditekemena dimpe
Bipeta bivuabu bapete mu ngondo mikese eyi bidi bileja ne: malu adi mua kuenzeka mu matuku atshilualua mu ditunga edi. Nunku, Tshibambalu tshia malu a mpetu tshidi tshienda tshitungunuka ne mudimu eu, tshikolesha mfranga idi mbulamatadi ufuta, tshivudija makuta adibu batula bua kuibaka nzubu ya tshibambalu ne tshikolesha mbulamatadi muimpe.
Bua malu mimpe adibu bapete, ministre Doudou Fwamba wakajadika kabidi ne: mudimu eu udi ne tshipatshila tshia kufila didiunda dia kashidi ne kujadika bubanji bua ditunga, ni udi ukumbaja majinga a bantu.
Mu tshikoso, malu aa adi mbulamatadi wa malu a makuta muenze adi amueneka bu adi apetesha bena mu ditunga dia Congo bipeta bimpe.
Gloire Kabongo













