Mu dia matuku dikumi ni isatu ngondo muisambombo wa 2024, Dituku dimue panyima pa dijadika dia programe wa malu a tshididi uvua Ntemu-mukulu Judith Sumwina Tuluka mufile mu tshisangilu tshia mbulamatadi, balombodi ba mbulamatadi bakenza tshilele tshia kufila ne kupingaja bintu biabu ne balombodi bakuabu ba mbulamatadi. Badi ne bua kutuadija mudimu eu ne lukasa luonso, ne nebawujadike bua kutungunuka ne kuenza mudimu eu. Mu tshikoso, malu mmashintuluke bikole, ne muntu yonso udi ukeba bua kuenza tshionso tshidiye mua kuenza bua kujadika ne kukolesha bantu badibu beyemene.
Didier Budimbu udi pende mu tshisumbu etshi, udi mpindieu ulombola malu a manaya ne dijikija lutetuku, mudimu udiye mumanye bikole ntatu idiye utuilangana nayi. Mu mêyi makese, François Kabulo wakaleja ntatu mikese ivuabu mua kupeta. ‘Netuenze mudimu pamue, Katuena ne bua kupungila to. ‘Tudi ne bua kuenza mudimu bua kupetesha bantu disanka’ Kumpala kua kubikila tshisumbu tshijima tshia manaya bua tshikale tshimue, enza mudimu pamue bimpe.
‘Bukalenge buonso budi bupanduluke kabuena mua kushala matuku a bungi to.’ Didier Budimbu uvua ne tshimuenekelu tshimpe tshia muntu uvua kumpala kuende, bu mudi tshilele tshiende. ‘ ‘Uvua kumpala kuanyi udi umbuka, kadi utshidi anu muena manaya, ne tshiakuikalaku bua kumulomba mibelu padibi bikengela to.’ ‘
Ku ndekelu, ministre mupiamupia wa manaya udi ulaya bua kuenza mudimu bua kupingaja tshisumbu tshijima tshia manaya, ne mulayi wende wa kudisangisha ne balombodi bonso ba matunga mu katupa kîpi emu bua kuakula nabu bua malu adi atatshisha manaya a bena Congo. ‘
‘tshienzedi tshianyi tshia kumpala ntshia kusangisha bisumbu bionso mu matuku adi alua’ ‘. Muanda munene mupiamupia wa manaya ne dijikija lutetuku mu ditunga dia RDC udi uleja dijinga diende dikole dia kuakaja malu onso a manaya adi enza bua bena mu ditunga dia Congo bikale mu buobumue ne bikale mu buobumue. Bionso ebi bidi bileja ntatu ya bungi mu njila wende mupiamupia, bu mudi: kupingaja manaya a kuinshi kua mbulamatadi mu bianza, ne dipetulula dia manaya a bena Congo, tshipatshila tshia kupingaja ditunga dia RDC mu manaya a kuinshi kua mbulamatadi, kakuyi kupua muoyo dipangadika dia kulengeja ne kuibaka kabidi bibambalu bia kuinshi kua mbulamatadi mu ditunga dijima.
Didier Budimbu udi ulomba bua bena mudimu, balombodi, balombodi ne bantu badi banange manaya benze mudimu pamue bua muntu yonso atuadije mudimu eu bimpe. Mu tshipatshila tshia kupingaja ditunga dia RDC pa muaba wa kumpala ne kutangalaja manaya a bena Congo pa buloba bujima. Ne bidi bikumbane bua kudileja bu ditunga dinene dia manaya bua dimanya dia bungi didi mu ditunga dia Félix Tshisekedi. Didier Budimbu mmumanye ne: muaba eu kabidi, bantu badi bamuindila anu bu mu tshisumbu tshia mbulamatadi tshia kumpala, muaba uvuaye mushiye bipeta biende mu tshibambalu tshia mudimu tshivuaye ulombola (Hydrocarbures).
Mulombodi mupiamupia wa malu a manaya wakaleja kabidi dianyisha divuaye nadi kudi mfumu wa ditunga ne wa mbulamatadi bua mushindu uvuabu bamusungule. Didier Budimbu, kumpala kua kumulumbuluishabu bu muibaki wa nzubu, wakaleja ne: uvua ne bua kuenza mudimu ne bukole buende buonso ne diambuluisha dia bena mudimu bende bonso bua kuleja ne: uvua mukumbanyine kueyemenabu muntu eu. Mpindieu udi mfumu mupiamupia wa malu a manaya ukadi kumpala kua mfumu wa ditunga ne bena mbulamatadi bonso mu Ditanu edi bua kuakuila malu a manaya mu tshisangilu tshia kumpala tshia ministre wa mbulamatadi wa kumuna. Lekela Miin. Manaya ne dijikija lutetuku
Shekinah Gloire Kabongo













