Congo Demokratiki biyano mwa lelo pona bo bongisi lobi |éditorial7.net
Mokolo ya tuku mibale sanza zomi mobu 2022 lisanga « l’Ifri eyambaki mokonzi mokambi bosololi , bisalelo ya bitando mwana mboka Patrick Muyaya elongo na moninga wa ye ya mosala akotalaka Makambu ya misolo O kombo ya Nicolas Kazadi pona masolo mitali “Congo Demokratiki biyano mwa lelo pona bo bongisi lobi “
Sima maloba ya bokotisi masolo ya Alain Antil, mokambi ya likita afrika ya ngele ya ifri, ba kambi ba bale bazwaki libaku elamu ya koloba pona tina ya misala ya mbongwana oyo bulamatari a kosala o nzela ya bosololi bwa sika ekotalisa misala mpe bo bongisi ya bolamatari na maye mokambi wa yambo ya bulamatari Jea-Michel Sama Lukonde kasi na lolenge ya emoneliseli ya Tata mokonzi wa ekolo Félix-Antoine Tshisekedi .
Kasi masololo ezalaki mingi na maye matali misolo mpe bo sinzili mpe bobateli bato
Bosololi bwa sika oyo molobeli ya bulamatari Patrick Muyaya ayebi ko lakisa lolenge bulamatari eyebi ko tya misu na maye matali lipanda ya bato to mpe lyoko na maye matali bozalisi ya botosi mibeko.
Bondimami ya bo bongisi misala ya bosaleli na limemya mosali ya bo panzi sango eyeyi liboso ya mobeko pona bokoti na basango na moto nyoso ekozalaka ya ko ndima ma yambo tokoma na suka ya mobu mpe endimisi te bulamatari a kosala manso pote iyo ezala na Kati ya mboka
Na polele pe bokambi ya molongo. Bo bongisi ekosalamaka pona kotalisa na ba mboka penepene bulamatari y’a congo andimisami te na bosali lolenge ya ko petolisa na molongo ekobotoko mbuma ya bozongisi kimia na bikolo bi Ike ekozalaka nzinga nzinga.
Na kofulukisa bo bongisi na ba mboka mpe ko
Longolisa likundu. Tata wa ekolo mokonzi ya mboka Félix-Antoine Tshisekedi Tshilombo awutaki ko fongolisa misala mya botongi bituka 145 wapi esika bulamatari ako tya misolo o molongo ya ba million zomi 10 ya dollars ya amerika misolo ena ekotonga ba ndako ya misala mpe mpe bi teelo 1.210 na ndako ya bosalisi bokolongono ya nzoto 788 nyoso pona kopesa biyano okati ya bayi mboka baye kovandaka na kati
Sima mpe ba kobakisa mpifo ya botangi ya ofele pona bana mpe bozui bokolongono ya ofele manso ezali pona bozongisi bokambi ya ekolo ko fulukisa misala mya sika
Bobateli mpe bovandisi limemya okati ya mboka, lyoko ya molongo pona bo fulukisi misolo
Kasi misolo ebele etyami pona bo kengeli mpe ko batela mboka atako m23 ako tungisaka kimya na ngambo u kuna.
Na tango tokoluka ka kimya ezonga kasi Rwanda asepeli kotangisa makila mpe koyiba nkita ya mabele ya Congo na nzela ya M23 , ko petolisa nord Kivu mpe kozongisa kimya eko tungisa ba mboka misusu ya pene pene emonani te ba nani nde bazali ko tya mobulu o mboka ya baninga. Ekoki lisusu kondima ma soki moke te ba ministre ba bale bayebaki ko byanga likita ya Bomoko bikolo baye kozwa mayele na maye ekoyaka.
Pona bolamatari bomati na nguya ya mapinga ya Congo Demokratiki ezali lyoko ya misala ya lo mbangu pona ko mema mbongwana na bitumba mpe kosilisa mitungisi manso o nzela bosinzili mpe bobateli bayi mboka
Kasi lisusu bayebaki kotalisa te bulamatari akobongisa ko mema eyano na maye matali bosali mosala ya mapinga pe misolo motuya molongo 1 milliard ya ki amerika na mobu.
Bo fulukisa misolo mpe ko sembola mpifo okati ya bana mboka.
Tata ministre motali misolo ayebaki ko sosilisa te bomati ya misolo o molongo ya 7% na mobu oyo ezali motuya pe eleki ba mboka misusu ya Afrika na mobu oyo.“ tozali na likanisi ko tambolisa o molongo misolo ya leta oyo ekotambolaka na polele
Pona ko fulukisa bokasi ya ekolo bulamatari akobongisa kokoma na molongo ya 45,8% ya misolo pona kobakisaka na botyeyi mpe kobongolisa nkita kasi eko vandaka na biloko mibale nkita ya mabele mpe bilanga.
Na nzela ya nkita ya mabele, mboka na biso ekobongama na kofungola lolenge ya kofulukisa misolo na kobakisaka biloko biike .mokambi Ya misolo ayebaki na ko talisa bo fongolisi ya ndako eye eko sokolaka cobalt pona ko fulukisa misolo o molongo ya 30% ti na 40% lolenge oyo ekotia Congo Demokratiki o liboso ya masolo ya mbongwana o nzela ya cobalt
O nzela ya bilanga ya koyeba te misolo eko koto po ako tombolisa pe kobongola o molayi misolo kasi ti lelo toko lona ka kaka na molongo ya 10% kasi 60% nanu to simbi te.
F. G
